Էդվարդ Անտինյան

Էդվարդ Անտինյան

Հուլիս 21, 2014 23:14 ԲՀԿ–ն վաղուց իմունիտետ ունի։
Արմեն Հարությունյան

Արմեն Հարությունյան

Հուլիս 21, 2014 16:34 Լևոն Տեր–Պետրոսյանը փակում է Սերժ Սարգսյանի բոլոր ճանապարհները։

Լրահոս

Հունիս 23, 2012 17:59

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Հայ փորձագետները և քաղաքական գործիչները հաճախ են բարձրաձայնում այն հարցի շուրջ, թե Ադրբեջանը խախտում է Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին պայմանագրի (ԵՍԶՈւՊ) դրույթները: Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ԵՍԶՈւՊ-ը և ի՞նչ տիպի խախտումներ է թույլ տալիս Ադրբեջանը:

ԵՍԶՈւՊ-ը և Վիեննայի Փաստաթուղթը` որպես տեղեկատվության փոխանական միջոց

 Այսպես` ԵՍԶՈւՊ-ը (ստորագրվել է 1990թ. նոյեմբերի 19-ին Փարիզում) և 1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթը (ստորագրվել է 1999թ. նոյեմբերին` Ստամբուլում կայացած ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի ժամանակ) համարվում են հիմնարար փաստաթղթեր մասնակից-պետությունների  և Եվրոպայում անվտանգության ու փոխադարձ վստահության երաշխիքի համար: Այդ փաստաթղթերով, հատկապես   ԵՍԶՈՒ պայմանագրով սահմանվում է մասնակից պետությունների զինված ուժերի մասին տեղեկատվության փոխանակման և ստուգման բավականին խիստ ռեժիմ: Նշենք, որ իր ստեղծման պահից ԵՍԶՈւ պայմանագրի գլխավոր նպատակը եղել է երկու բլոկների` ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: 2006թ. հունիսի դրությամբ պայմանագրի անդամներ էին եվրոպական 28 երկրներ, այդ թվում` Հայաստանը, Ադրբեջանը, Մեծ Բրիտանիան, Ռուսաստանը, Թուրքիան, Ուկրաինան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան։

1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթի շրջանակներում իրականացվում է ամենամյա տեղեկատվության փոխանակում, պետությունները միմյանց են տրամադրում զինված ուժերում առկա սովորական սպառազինությունների, տեխնիկայի և անձնակազմի թվաքանակների մասին տեղեկատվություը, հայտնում են ռազմական ոլորտի ծախսերի մասին:

Նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից 8-ը, այդ թվում` Հայաստանը, Ռուսաստանը, Վրաստանը, Ադրբեջանը, 1992թ. Տաշքենդում ստորագրված համաձայնագրով ճանաչեցին իրենց պարտավորություններն այս պայմանագրի իրականացման ոլորտում: Արդյունքում նրանք ըստ համապատասխան կատեգորիաների ստացան սպառազինության ու տեխնիկայի հետևյալ հավասար չափաբաժինները.

220-ական մարտական տանկ,

220-ական մարտական զրահամեքենա

285-ական հրետանային միավոր,

100-ական մարտական ինքնաթիռ,

50-ական հարվածային ուղղաթիռ:

ԵՍԶՈՒՊ-ի դիրքերի թուլացումը

Ինչպես վերը նշվեց, ԵՍԶՈւ պայմանագրի առաջնային նպատակը եղել է ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Վարշավյան պակտ»-ը ներկայումս գոյություն չունի, իսկ այդ երկրներն արդեն իսկ միացել են 1949թ. Վաշինգտոնյան համաձայնագրին (ՆԱՏՕ), առաջացել է վերոնշյալ հավասարակշռության խախտում: Հարձակողական սպառազինությունների այն չափաբաժինները, որոնք նախատեսված էին վերոնշյալ երկրների համար, առանց փոփոխություն կրելու անցել են ՆԱՏՕ-ին:

Սա հիմք հանդիսացավ, որ այս պայմանագրի առնչությամբ ի հայտ գան մի շարք հակասություններ, որոնք ավելի սրվեցին 2007թ.-ին: Նախ Վաշինգտոնի կողմից Չեխիայում և Լեհաստանում ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերի տեղակայման առնչությամբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սպառնաց ռուսաստանյան կողմի՝ ԵՍԶՈւՊ-ի շրջանակներից դուրս գալով: Նույն թվականին հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունները ԵՍԶՈւՊ-ի մասնակիցների արտակարգ խորհրդաժողովի գումարման կապակցությամբ արված հայտարարության մեջ ընդգծել էին, որ պայմանագրի կենսունակությունն ու արդյունավետությունը կորսված է, և դրա բուն գոյությունը հարցականի տակ է դրված: Խնդրի առնչությամբ չստանալով դրական պատասխան ՌԴ-ն 2010թ.-ին սառեցնում է ԵՍԶՈւ պայմանագիրը: 2011թ.-ին Մեծ Բրիտանիան հայտարարում է, որ դադարեցնում է պայմանագրի շրջանակում Ռուսաստանի հետ տեղեկությունների փոխանակումը: Նույն թվականին այդ մասին հայտարարել էր նաև ԱՄՆ-ը` որոշումը պատճառաբանելով Ռուսաստանի պահվածքով: Այս ամենը և միջազգային ռազմաքաղաքական հարաբերություններում խմորումների խորացումը Ադրբեջանի իշխանության համար խթանիչ հանդիսացան` պայմանագրի պահանջների խախտմանն ուղղված քաղաքականությունն ավելի խորացնելու և բացահայտ ներկայացնելու ուղղությամբ։

Միջազգային կառույցները լռում են

Հայաստանը ԵՍԶՈւ պայմանագրի դրույթների իրականացման առումով մշտապես ցուցաբերել է դրական արդյունքներ: Երբևէ չի գրանցվել պայմանագրի խախտման որևէ դեպք: Ադրբեջանը, օրինակ, 2007-2011թթ. պայմանագրով սահմանափակվող սպառազինություններից հինգ կատեգորիաներից երկուսում ակնառու խախտումներ է թույլ տվել (թույլատրվելիք 220 տանկի և 285 հրետանային սարքերի փոխարեն ունեցել է 381 տանկ և 425 միավոր հրետանի): Ներկայումս ադրբեջանական տանկերի քանակն անցնում է 500-ը: Հայաստանը միջազգային բոլոր հարթակներում բազմիցս բարձրացրել է այս հարցը` նշելով, որ Ադրբեջանը Պայմանագրի անդամ հանդիսացող միակ երկիրն է, որը բացահայտ խախտում է ԵՍԶՈւՊ-ով նախատեսված պարտավորությունները: Սակայն միջազգային կառույցները մինչ օրս որևէ պատասխանատվության չեն ենթարկել այդ երկրին:

Գևորգ Թոսունյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

Հայաստանի ազգային հավաքականն ընկերական հանդիպում կանցկացնի Լատվիայի ընտրանու հետ

Հայաստանի ազգային հավաքականն ընկերական հանդիպում կանցկացնի Լատվիայի ընտրանու հետ

Հուլիս 22, 2014 12:36 Լատվիա-Հայաստան հանդիպումը կլինի Հայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստների վերջին փորձարկումը ԵՎՐՈ-2016-ի որակավորման փուլի՝ սեպտեմբերի 7-ին կայանալիք Դանիա-Հայաստան հանդիպումից առաջ:
2016թ.-ից Վրաստանից ԵՄ գնալու համար այցագիր չի պահանջվի

2016թ.-ից Վրաստանից ԵՄ գնալու համար այցագիր չի պահանջվի

Հուլիս 22, 2014 12:30 Նախախարը նշել է, որ մեկ տարի հետո ԵՄ-ի հետ անայցագրային ռեժիմի մասին որոշումը պատրաստ կլինի։
Հայտնաբերվել է օձ

Հայտնաբերվել է օձ

Հուլիս 22, 2014 12:30 Հուլիսի 22-ին, ժամը 10.19-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Արագածի փողոցի թիվ 93 շենքի բնակարաններից մեկի պատշգամբին օձ է նկատվել, որին հայտնաբերելու համար անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Սերժ Սարգսյանն օրենքներ է ստորագրել

Սերժ Սարգսյանն օրենքներ է ստորագրել

Հուլիս 22, 2014 12:24 Նա ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած օրենքները։
Բեռնատարից վայր են ընկել

Բեռնատարից վայր են ընկել

Հուլիս 22, 2014 12:18 Հուլիսի 21-ին, ժամը 17.00-ի սահմաններում, Մեծամոր-ՀԱԷԿ ճանապարհի 300 մ հատվածում «ԳԱԶ 33021» մակնիշի բեռնատար ավտոմեքենայի բեռնախցիկում գտնվող երկու անձինք ընթացքի ժամանակ վայր են ընկել և ստացել մարմնական վնասվածքներ:
ԱՄՆ–ը 47 մլն դոլարի չափով մարդասիրական օգնություն կտրամադրի պաղեստինցիներին Գազայի հատվածում

ԱՄՆ–ը 47 մլն դոլարի չափով մարդասիրական օգնություն կտրամադրի պաղեստինցիներին Գազայի հատվածում

Հուլիս 22, 2014 11:54 Նման հայտարարությամբ ելույթ է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին Կահիրե պաշտոնական այցի ժամանակ
Եվս մեկ բազմազավակ ընտանիք ունեցավ քարաշեն անասնագոմ և կենդանիներ

Եվս մեկ բազմազավակ ընտանիք ունեցավ քարաշեն անասնագոմ և կենդանիներ

Հուլիս 22, 2014 11:42 Անօթևան, բազմազավակ ընտանիքների սոցիալական հոգսերը թեթևացնելուն նպատակաուղղված՝ «Եկեք օգնենք, որ սոցիալապես անապահով ընտանիքներն իրենց ձեռքով լուծեն իրենց սննդամթերքի խնդիրը» բարեգործական ձեռնարկի շրջանակում ևս մեկ ընտանիքի նվիրաբերվեց քարաշեն անասնագոմ և կենդանիներ:
Լիոնում բացվեց ՀՀ գլխավոր հյուպատոսությունը

Լիոնում բացվեց ՀՀ գլխավոր հյուպատոսությունը

Հուլիս 22, 2014 11:37 «Լիոնում հայերի ներկայության մասին առաջին հիշատակումները գալիս են դեռ միջնադարից. սկզբում` վաճառականները, այնուհետև մետաքս արտադրող հայերը հաստատվել և արարել են այս տարածաշրջանում»,-ասաց նախարար Նալբանդյանը։
Արցախում «Վիլիսը» պայթել է ականի վրա. Արմավիրի քաղաքապետը ծայրահեղ ծանր վիճակում է

Արցախում «Վիլիսը» պայթել է ականի վրա. Արմավիրի քաղաքապետը ծայրահեղ ծանր վիճակում է

Հուլիս 22, 2014 11:19 1 հոգի մահացել է, իսկ 3 հոգի ստացել են մարմնական վնասվածքներ:
Նիդեռլանդները համաձայնել են գլխավորել «Boeing»–ի կործանման քննությունը

Նիդեռլանդները համաձայնել են գլխավորել «Boeing»–ի կործանման քննությունը

Հուլիս 22, 2014 11:17 Նախարարը ողջունել է ՄԱԿ–ի ԱԽ կողմից բանաձևի ընդունումը, որը նախատեսում է ողբերգության մանրակրկիտ և անկախ միջազգային հետաքննություն։
«Human Rights Watch»–ն Ուկրաինայի իշխանություններից պահանջում է տասնյակ հազարավոր փախստականներին օգնություն տրամադրել

«Human Rights Watch»–ն Ուկրաինայի իշխանություններից պահանջում է տասնյակ հազարավոր փախստականներին օգնություն տրամադրել

Հուլիս 22, 2014 11:01 Ուկրաինական իշխանությունները տասնյակ հազարավոր փախստականներին մինչ այժմ օգնություն չեն տրամադրել
Դավիթ Հարությունյան. «Մեկ ուժ դարձած՝ պետք է պայքարել անօրինականությունների դեմ»

Դավիթ Հարությունյան. «Մեկ ուժ դարձած՝ պետք է պայքարել անօրինականությունների դեմ»

Հուլիս 22, 2014 11:00 Միասնական, մեկ ուժ դարձած՝ պետք է պայքարել նմանօրինակ անօրինականությունների դեմ, որը կործանում է մեր ժողովրդին:
Օրվա կադր. «Աղբը թափել գետը»

Օրվա կադր. «Աղբը թափել գետը»

Հուլիս 22, 2014 10:51 Տարածքը չաղտոտե՛լ։
Երկու ամսում Հայաստան է ներկրվել 154 հազար 169 կգ ձմերուկ

Երկու ամսում Հայաստան է ներկրվել 154 հազար 169 կգ ձմերուկ

Հուլիս 22, 2014 10:41 Ձմերուկը ներկրվել է Վրաստանից, Թուրքիայից, Իրանի Հանրապետությունից և Իսպանիայից:
Բրյուսելում Ուորլիքը հանդիպելու է ՀՀ–ի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներին

Բրյուսելում Ուորլիքը հանդիպելու է ՀՀ–ի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներին

Հուլիս 22, 2014 10:40 «Ձգտում ենք հասնել կարգավորման բանակցությունների միջոցով»,–գրել է ամերիկացի համանախագահը:
ՄԻՊ. «Գլխավոր դատախազությունը խախտել է զոհված ազատամարտիկի այրու իրավունքը»

ՄԻՊ. «Գլխավոր դատախազությունը խախտել է զոհված ազատամարտիկի այրու իրավունքը»

Հուլիս 22, 2014 10:35 Զոհված ազատամարտիկի կինը դիմել է իրավապահներին, երբ ամուսնու եղբայրը որդուն կեղծ վկայությունների և ապացույցների միջոցով դատարանում ճանաչել է տվել որպես իր ամուսնու՝ զոհված ազատամարտիկի որդի: Արդյունքում, տղայի նոր ծննդյան վկայականում հայրանուն է նշվել ազատամարտիկի անունը, իսկ հարազատ մոր անունը մնացել է նույնը:
«Գլուխգործոցներ» մանկական գրքից (լուսանկար)

«Գլուխգործոցներ» մանկական գրքից (լուսանկար)

Հուլիս 22, 2014 10:28 Ֆեյսբուքյան օգտատեր Անգել Դայանն իր էջում ներկայացրել է մանուկների համար նախատեսված գրքից մի քանի հատված։
Կսահմանվեն դատաբժշկական փորձաքննությունների միասնական կանոններ

Կսահմանվեն դատաբժշկական փորձաքննությունների միասնական կանոններ

Հուլիս 22, 2014 10:08 Առաջիկա օրերին «Առողջությանը պատճառված վնասի ծանրությունը պարզելու նպատակով նշանակված դատաբժշկական փորձաքննության իրականացման կարգը և տարբեր վնասվածքների հետևանքով առաջացած ընդհանուր աշխատունակության կայուն կորստի տոկոսները հաստատելու մասին» որոշման նախագիծը կներկայացվի ՀՀ կառավարության քննարկմանը:
Երևանում մարդատար ավտոբուսը մխրճվել է «Հայմամուլի» կրպակի մեջ

Երևանում մարդատար ավտոբուսը մխրճվել է «Հայմամուլի» կրպակի մեջ

Հուլիս 22, 2014 09:50 Վթարի հետևանքով 2 հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց։
Պորոշենկոն Ռադայի վավերացմանն է ներկայացրել մասնակի զորահավաքի մասին օրինագիծ

Պորոշենկոն Ռադայի վավերացմանն է ներկայացրել մասնակի զորահավաքի մասին օրինագիծ

Հուլիս 22, 2014 09:41 Որպես զորահավաքի պատճառներ նշվում են «Ուկրաինայի տարածքում ահաբեկչական դրսևորումները, սահմանին ռուսական զորքերի կուտակումները՝ դրանց թվաքանակի շարունակական ավելացմամբ, երկրի անկախությունը վտանգող սպառնալիքները»։