Արմեն Հարությունյան

Արմեն Հարությունյան

Սեպտեմբեր 02, 2014 18:40 Իշխանություններն ընդդեմ ապագա սերնդի։
Արամ Հարությունյան

Արամ Հարությունյան

Սեպտեմբեր 02, 2014 12:33 Սերժ Սարգսյանի համար Հայաստանը ՍՊԸ է, ընդ որում՝ նրան այդ ՍՊԸ–ից սահմանափակ պատասխանատվությունն է դուր գալիս։

Լրահոս

Հունիս 23, 2012 17:59

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Արդյոք ԵՍԶՈւ պայմանագիրը ձևական բնույթ չի՞ կրում, եթե Ադրբեջանի ռազմականացումը շարունակվում է

Հայ փորձագետները և քաղաքական գործիչները հաճախ են բարձրաձայնում այն հարցի շուրջ, թե Ադրբեջանը խախտում է Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին պայմանագրի (ԵՍԶՈւՊ) դրույթները: Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ԵՍԶՈւՊ-ը և ի՞նչ տիպի խախտումներ է թույլ տալիս Ադրբեջանը:

ԵՍԶՈւՊ-ը և Վիեննայի Փաստաթուղթը` որպես տեղեկատվության փոխանական միջոց

 Այսպես` ԵՍԶՈւՊ-ը (ստորագրվել է 1990թ. նոյեմբերի 19-ին Փարիզում) և 1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթը (ստորագրվել է 1999թ. նոյեմբերին` Ստամբուլում կայացած ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի ժամանակ) համարվում են հիմնարար փաստաթղթեր մասնակից-պետությունների  և Եվրոպայում անվտանգության ու փոխադարձ վստահության երաշխիքի համար: Այդ փաստաթղթերով, հատկապես   ԵՍԶՈՒ պայմանագրով սահմանվում է մասնակից պետությունների զինված ուժերի մասին տեղեկատվության փոխանակման և ստուգման բավականին խիստ ռեժիմ: Նշենք, որ իր ստեղծման պահից ԵՍԶՈւ պայմանագրի գլխավոր նպատակը եղել է երկու բլոկների` ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: 2006թ. հունիսի դրությամբ պայմանագրի անդամներ էին եվրոպական 28 երկրներ, այդ թվում` Հայաստանը, Ադրբեջանը, Մեծ Բրիտանիան, Ռուսաստանը, Թուրքիան, Ուկրաինան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան։

1999թ. Վիեննայի Փաստաթուղթի շրջանակներում իրականացվում է ամենամյա տեղեկատվության փոխանակում, պետությունները միմյանց են տրամադրում զինված ուժերում առկա սովորական սպառազինությունների, տեխնիկայի և անձնակազմի թվաքանակների մասին տեղեկատվություը, հայտնում են ռազմական ոլորտի ծախսերի մասին:

Նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից 8-ը, այդ թվում` Հայաստանը, Ռուսաստանը, Վրաստանը, Ադրբեջանը, 1992թ. Տաշքենդում ստորագրված համաձայնագրով ճանաչեցին իրենց պարտավորություններն այս պայմանագրի իրականացման ոլորտում: Արդյունքում նրանք ըստ համապատասխան կատեգորիաների ստացան սպառազինության ու տեխնիկայի հետևյալ հավասար չափաբաժինները.

220-ական մարտական տանկ,

220-ական մարտական զրահամեքենա

285-ական հրետանային միավոր,

100-ական մարտական ինքնաթիռ,

50-ական հարվածային ուղղաթիռ:

ԵՍԶՈՒՊ-ի դիրքերի թուլացումը

Ինչպես վերը նշվեց, ԵՍԶՈւ պայմանագրի առաջնային նպատակը եղել է ՆԱՏՕ-ի և «Վարշավյան պակտ»-ի միջև սովորական հարձակողական սպառազինությունների ոլորտում հավասարակշռության պահպանումը: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Վարշավյան պակտ»-ը ներկայումս գոյություն չունի, իսկ այդ երկրներն արդեն իսկ միացել են 1949թ. Վաշինգտոնյան համաձայնագրին (ՆԱՏՕ), առաջացել է վերոնշյալ հավասարակշռության խախտում: Հարձակողական սպառազինությունների այն չափաբաժինները, որոնք նախատեսված էին վերոնշյալ երկրների համար, առանց փոփոխություն կրելու անցել են ՆԱՏՕ-ին:

Սա հիմք հանդիսացավ, որ այս պայմանագրի առնչությամբ ի հայտ գան մի շարք հակասություններ, որոնք ավելի սրվեցին 2007թ.-ին: Նախ Վաշինգտոնի կողմից Չեխիայում և Լեհաստանում ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերի տեղակայման առնչությամբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սպառնաց ռուսաստանյան կողմի՝ ԵՍԶՈւՊ-ի շրջանակներից դուրս գալով: Նույն թվականին հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունները ԵՍԶՈւՊ-ի մասնակիցների արտակարգ խորհրդաժողովի գումարման կապակցությամբ արված հայտարարության մեջ ընդգծել էին, որ պայմանագրի կենսունակությունն ու արդյունավետությունը կորսված է, և դրա բուն գոյությունը հարցականի տակ է դրված: Խնդրի առնչությամբ չստանալով դրական պատասխան ՌԴ-ն 2010թ.-ին սառեցնում է ԵՍԶՈւ պայմանագիրը: 2011թ.-ին Մեծ Բրիտանիան հայտարարում է, որ դադարեցնում է պայմանագրի շրջանակում Ռուսաստանի հետ տեղեկությունների փոխանակումը: Նույն թվականին այդ մասին հայտարարել էր նաև ԱՄՆ-ը` որոշումը պատճառաբանելով Ռուսաստանի պահվածքով: Այս ամենը և միջազգային ռազմաքաղաքական հարաբերություններում խմորումների խորացումը Ադրբեջանի իշխանության համար խթանիչ հանդիսացան` պայմանագրի պահանջների խախտմանն ուղղված քաղաքականությունն ավելի խորացնելու և բացահայտ ներկայացնելու ուղղությամբ։

Միջազգային կառույցները լռում են

Հայաստանը ԵՍԶՈւ պայմանագրի դրույթների իրականացման առումով մշտապես ցուցաբերել է դրական արդյունքներ: Երբևէ չի գրանցվել պայմանագրի խախտման որևէ դեպք: Ադրբեջանը, օրինակ, 2007-2011թթ. պայմանագրով սահմանափակվող սպառազինություններից հինգ կատեգորիաներից երկուսում ակնառու խախտումներ է թույլ տվել (թույլատրվելիք 220 տանկի և 285 հրետանային սարքերի փոխարեն ունեցել է 381 տանկ և 425 միավոր հրետանի): Ներկայումս ադրբեջանական տանկերի քանակն անցնում է 500-ը: Հայաստանը միջազգային բոլոր հարթակներում բազմիցս բարձրացրել է այս հարցը` նշելով, որ Ադրբեջանը Պայմանագրի անդամ հանդիսացող միակ երկիրն է, որը բացահայտ խախտում է ԵՍԶՈւՊ-ով նախատեսված պարտավորությունները: Սակայն միջազգային կառույցները մինչ օրս որևէ պատասխանատվության չեն ենթարկել այդ երկրին:

Գևորգ Թոսունյան

Print Friendly and PDF

Այս խորագրի վերջին նյութերը

U2-ի նոր ալբոմն, այնուհանդերձ, լույս կտեսնի

U2-ի նոր ալբոմն, այնուհանդերձ, լույս կտեսնի

Սեպտեմբեր 02, 2014 22:12 Հայտնի U2 քառյակի երկրպագուները նոր ալբոմն, ամենայն հավանականությանբ, կլսեն այս տարի՝ չնայած խոսակցություններին, որ երաժիշտներն անորոշ ժամանակով հետաձգել են նոր սկավառակի ձայնագրման աշխատանքները։
Է. Նալբանդյանը ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողին է հանձնել Իրաքի եզդիներին 100000 ԱՄՆ դոլարի փոխանցման մասին հայտագիրը

Է. Նալբանդյանը ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողին է հանձնել Իրաքի եզդիներին 100000 ԱՄՆ դոլարի փոխանցման մասին հայտագիրը

Սեպտեմբեր 02, 2014 22:05 Քրիստոֆ Բիերվիթը բարձր գնահատեց Իրաքի եզդիներին օժանդակելու Հայաստանի որոշումը, որը կարևոր ներդրում է` տեղահանվածներին օգնելու գործում։
ԱԺ-ում արտգործնախարարի հետ տեղի է ունեցել հանդիպում` Թուրքիայի ետընտրական գործընթացների հատուկ շեշտադրումով

ԱԺ-ում արտգործնախարարի հետ տեղի է ունեցել հանդիպում` Թուրքիայի ետընտրական գործընթացների հատուկ շեշտադրումով

Սեպտեմբեր 02, 2014 21:10 Արտաքին հարցերի խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ հանդիպումն անցել է փակ դռների ետևում:
Մանեքենին ջրահարսի տեղ էին դրել

Մանեքենին ջրահարսի տեղ էին դրել

Սեպտեմբեր 02, 2014 20:55 Շատերն իրական հիասթափություն ապրեցին, երբ պարզվեց, որ «էակը» ջրում հայտնված «Կարիբյան ծովի ծովահենների» ֆիմում օգտագործված մանեքեններից էր։
Իրանը հաջողությամբ փորձարկել է Bavar-373-ը՝ C-300-ի անալոգիան

Իրանը հաջողությամբ փորձարկել է Bavar-373-ը՝ C-300-ի անալոգիան

Սեպտեմբեր 02, 2014 19:01 Bavar-373-ն իր բնութագրով գերազանցում է ինչպես ռուսական կայանին, այնպես էլ դրա անալոգիաներին։
Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում

Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում

Սեպտեմբեր 02, 2014 18:00 Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 9 պատահար, ինչի հետևանքով 3 մարդ զոհվել է, 13-ը` ստացել տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:
Ուկրաինայի ԱԳՆ. «Մինսկում քննարկվել է երկկողմ հրադադարի հարցը»

Ուկրաինայի ԱԳՆ. «Մինսկում քննարկվել է երկկողմ հրադադարի հարցը»

Սեպտեմբեր 02, 2014 17:51 Կողմերը մտքեր են փոխանակել հրադադարի, սահմանի վերահսկման, գերիների ազատման, ինչպես նաև մարդասիրական օգնության ապահով ուղղման վերաբերյալ։
Գերմանիան պահանջում է Իսրայելից հրաժարվել Արևմտյան ափի հողերի օտարումից

Գերմանիան պահանջում է Իսրայելից հրաժարվել Արևմտյան ափի հողերի օտարումից

Սեպտեմբեր 02, 2014 17:23 «Բնակավայրերի կառուցումն օկուպացված տարածքներում հակասում է միջազգային իրավունքին», – հիշեցրել է Գերմանիայի ԱԳՆ ղեկավարը։
ԱԺ-ում ընթանում է ԱԳ նախարար Նալբանդյանի և պատգամավորների փակ հանդիպումը

ԱԺ-ում ընթանում է ԱԳ նախարար Նալբանդյանի և պատգամավորների փակ հանդիպումը

Սեպտեմբեր 02, 2014 17:19 Քննարկվում են արտաքին քաղաքականությանը վերաբերող հարցեր։
Ֆինլանդիայում սկսել են ոչնչացնել սիրիական քիմիական զենքի թափոնների վերջին մասը

Ֆինլանդիայում սկսել են ոչնչացնել սիրիական քիմիական զենքի թափոնների վերջին մասը

Սեպտեմբեր 02, 2014 17:10 Ինչպես հայտնել են ընկերությունում, «ներկա պահին դրանց մեծ մասն արդեն ոչնչացվել է առանց որևէ խնդրի»։
Բարրոզուն և Էշթոնը կմասնակցեն ՆԱՏՕ–ի գագաթաժողովին Ուելսում

Բարրոզուն և Էշթոնը կմասնակցեն ՆԱՏՕ–ի գագաթաժողովին Ուելսում

Սեպտեմբեր 02, 2014 17:05 Բարրոզուն և Էշթոնը, որը լքում է եվրոպական դիվանագիտության ղեկավարի պաշտոնը, սույն տարվա նոյեմբերի 1–ին կմասնակցեն գագաթաժողովի տարբեր նիստերին, այդ թվում՝ նվիրված Աֆղանստանին»։
Որոշ տարածքներ կհոսանքազրկվեն

Որոշ տարածքներ կհոսանքազրկվեն

Սեպտեմբեր 02, 2014 16:22 Սեպտեմբերի 3-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ կիրականացվեն։
Շենգավիթ վարչական շրջանը կջրազրկվի

Շենգավիթ վարչական շրջանը կջրազրկվի

Սեպտեմբեր 02, 2014 16:21 Ընկերությունը հայցում է սպառողների ներողամտությունը պատճառված անհանգստության և կանխավ շնորհակալություն հայտնում ըմբռնման համար:
Լավրով. «Մաքսային միությունն ինքնիշխան պետությունների միավորում է»

Լավրով. «Մաքսային միությունն ինքնիշխան պետությունների միավորում է»

Սեպտեմբեր 02, 2014 16:16 Լավրովն անդրադարձել է Մաքսային միության կազմից Ղազախստանի դուրս գալու հնարավորության մասին Նուրսուլթան Նազարբաևի հայտարարությանը։
Հակոբ Ինջիղուլյանը անցել է մի քանի երկիր և դեռ մի քանիսն էլ փոխվելու է

Հակոբ Ինջիղուլյանը անցել է մի քանի երկիր և դեռ մի քանիսն էլ փոխվելու է

Սեպտեմբեր 02, 2014 15:58 «Գտնվելու վայրի մասին Հակոբը մեզ ասեց, որ անվտանգության նկատառումներից ելնելով մեզ չի ասելու թե որտեղ է գտնվում, և որ երկիր է հասնելու վերջին և հիմնական բնակության հետ կապված»։
Լևոն Հայրապետյանը դարձյալ տեղափոխվել է «Մատրոսկայա տիշինա» մեկուսարան

Լևոն Հայրապետյանը դարձյալ տեղափոխվել է «Մատրոսկայա տիշինա» մեկուսարան

Սեպտեմբեր 02, 2014 15:53 Քաղաքացիական հիվանդանոց տեղափոխելու նպատակը եղել է ընդամենը մեկօրյա բուժզննում իրականացնելը:
ՀԱԿ-ն ու «Ժառանգությունը» քառյակի գործընկերներին չվստահելու առիթ չունեն

ՀԱԿ-ն ու «Ժառանգությունը» քառյակի գործընկերներին չվստահելու առիթ չունեն

Սեպտեմբեր 02, 2014 15:47 Ընդդիմադիր «Ժառանգություն» և Հայ ազգային կոնգրես խմբակցությունները կաջակցեն քառյակի իրենց գործընկերներին Սահմանադրական դատարան դիմելու հարցում:
Վլադիմիր Հայրապետյանի մահվան առնչությամբ նրա ծառայակցին սպանության մեղադրանք է ներկայացվել

Վլադիմիր Հայրապետյանի մահվան առնչությամբ նրա ծառայակցին սպանության մեղադրանք է ներկայացվել

Սեպտեմբեր 02, 2014 15:38 Նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել երկամսյա կալանքը:
Հանրապետությունում շարունակվում է «Կանեփ-կակաչ-2014» օպերատիվ-կանխարգելիչ միջոցառումը

Հանրապետությունում շարունակվում է «Կանեփ-կակաչ-2014» օպերատիվ-կանխարգելիչ միջոցառումը

Սեպտեմբեր 02, 2014 15:21 Սեպտեմբերի 2-ի դրությամբ հայտնաբերվել և այրման միջոցով ոչնչացվել է 78 տոննա 978 կգ վայրի աճած և աճեցված կանեփի և 146.6 կգ կակաչի կանաչ զանգված:
Քաղաքացիական եւ ռազմական մտածողության համատեղումը

Քաղաքացիական եւ ռազմական մտածողության համատեղումը

Սեպտեմբեր 02, 2014 14:53 Բաքվի որդեգրած այս վարքագիծն է, որ երրորդ կողմերին ինքնըստինքյան համոզում է, որ ճիշտ, արդար եւ անվերադարձ է Արցախի ժողովրդի ինքնորոշումը եւ անկախանալու քայլը: